“Vì lý do đó, tôi quỳ gối trước mặt Chúa Cha, là nguồn gốc của mọi gia tộc trên trời dưới đất. Tôi nguyện xin Chúa Cha, thể theo sự phong phú của Người là Đấng vinh hiển, ban cho anh em được củng cố mạnh mẽ nhờ Thấn Khí của Người, để con người nội tâm nơi anh em được vững vàng. Xin cho anh em, nhờ lòng tin, được Đức Ki-tô ngự trị trong tâm hồn; xin cho anh em được bén rễ sâu và xây dựng vững chắc trên đức ái, để cùng toàn thể dân thánh, anh em đủ sức thấu hiểu mọi kích thước dài rộng cao sâu, và nhận biết tình thương  của Đức Ki-tô là tình thương vượt quá sự hiểu biết. Như vậy, anh em sẽ được đầy tràn tất cả sự viên mãn của Thiên Chúa.” (Ep 3, 14-19)

Kính thưa Quý Huynh Trưởng và Anh em,

Thư Mục Vụ 2009 của Bề Trên Tổng Quyền khởi đầu bằng lời của Thánh Phao lô gởi cho giáo đoàn Ephêsô trên đây, cô động dưới tựa đề “Nhờ Thiên Chúa Ba Ngôi, chúng ta được Thánh Hiến như cộng đoàn Anh Em: là những sứ giả và những Tông Đồ được Giáo Hội sai đi để làm cho Nước Thiên Chúa hiện hữu”.

Tựa đề nầy nhắc nhở cho chúng ta điều cơ bản của đời tu La San mà Bề Trên Tổng Quyền Alvaro mong muốn anh em chúng ta, là những tu sĩ La San, thấm nhập vào tâm hồn, đã nhắc đi nhắc lại nhiều lần qua các Thư Mục Vụ từ khi ngài lãnh trọng trách điều khiển nhà Dòng: “Là Anh em trong Cộng đoàn, mối Liên Kết thuở ban đầu của chúng ta” (Tựa đề Thư Mục Vụ ngày 25.12.2001). Điều mà ngài ôm ấp trong lòng đó là “tình huynh đệ giữa chúng ta”. Vì vậy, khi ngài nhậm chức Bề Trên Tổng Quyền, lời nói đầu tiên của ngài là: “kho tàng của chúng ta, bí quyết của chúng ta, gia bảo của chúng ta: là anh em”. Chúng ta sẽ có dịp học hỏi một cách sâu sắc hơn Thư Mục Vụ nầy vào dịp Tĩnh Tâm như mọi năm.

Như cộng đoàn anh em

Sứ mạng Giáo Hội trao phó cho chúng ta là làm cho Nước Chúa trị đến. Là tu sĩ La San, chúng ta không được gởi đi một cách riêng rẻ: “Cộng đoàn đối với Thánh Lập Dòng và các sư huynh tiên khởi là hình thức liên kết đầu tiên. Và đây không phải chỉ là cái kinh nghiệm của cộng đoàn đầu tiên mà thôi mà còn là kinh nghiệm mà chúng ta đang sống một cách cụ thể trong mỗi cộng đoàn chúng ta và phải trở thành nguồn mạch  và động lực cho những lời cùng chung đáp trả cho sứ mạng”. Thánh Gioan La San và các sư huynh tiên khởi đã ý thức được tầm quan trọng của cộng đoàn như “nền tảng của việc tông đồ” và chứng tá cộng đoàn “đó là một trong những sứ mạng chính của chúng ta”. Chứng tá đó là chứng tá tình huynh đệ. Chúng ta được mời gọi làm chứng nhân cho tình huynh đệ. Đó là nét độc đáo và có sức thúc đẩy chúng ta được Cha Christo Rey Garcia Peredes mô tả như sau: “cái nét căn bản của các Thầy là đi xa hơn tình huynh đệ Ki-tô và vì vậy mà các Thầy gọi nhau[1] là anh em” (Bulletin 239, trang 33). Trong năm mới nầy, chúng ta cũng nên ý thức về tính cách chứng tá cộng đoàn của chúng ta. Chúng ta “có khai thác tính cách huynh đệ, tính cách “là anh em”, như một trong những yếu tố quan trọng nhất của sứ mạng của chúng ta không?”. Ngày nay, những giá trị và sự cần thiết của cộng đoàn đang được khám phá. Tổng Công Hội 43 yêu cầu “mỗi Tỉnh Dòng, mỗi Phụ Tỉnh đẩy mạnh một năm canh tân đời sống cộng đoàn dựa trên việc khám phá những yếu tố căn bản của linh đạo Thánh Gioan La San”. Chứng tá duy nhất để người người nhận biết Thiên Chúa, không gì khác là: “Người ta sẽ nhận ra các con là môn đệ của Thầy….”. Điều quan trọng hôm nay là mỗi người, mỗi cộng đoàn dành thời gian để suy nghĩ xem “tình huynh đệ dệt giữa chúng ta hôm nay “đi xa” và “truyền nhiễm” tới mức độ nào?”.

Làm thế nào sao để chúng ta là “sứ giả và người Tông đồ được Giáo Hội sai đi để làm cho Nước Thiên Chúa trị đến”? Bề Trên Tổng Quyền nhắc lại lời của cố Giáo Hoàng Gioan-Phaolô II nói rằng Giáo Hội trong thế giới hôm nay phải “….dẫn đưa chúng ta thực hành một tình yêu tích cực và thực tiễn đối với mỗi con người” nghĩa là chúng ta phải là chứng nhân của “Thiên Chúa của Đức Giêsu nhân hậu và đầy lòng trắc ẩn, luôn luôn cạnh kề người nghèo thực tế và người đau khổ”. Một phương pháp để chúng ta có thể thực hiện được điều đó là phải có “trí tưởng tượng và năng lực sáng tạo”.

Trí tưởng tượng

Cần phải có chút tưởng tượng, có “đôi mắt mở ra” để thấy “một thế giới ngày một chia rẻ, thản nhiên trước đau khổ, và mang ấn tích của bất công và bất bình đẳng”. Có “đôi mắt mở ra” để  thấy “ngày nay sự tin tưởng đã mất đi rồi” và có chút tưởng tượng để thấy “sự mất tin tưởng là sự mất mát trầm trọng” (Thông Điệp Caritas in Veritate, 35). Có “đôi mắt mở ra” để thấy những mối lo âu của người trẻ, những mối lo âu của thế giới. Có chút tưởng tượng để thấy nhiều người bị từng miếng ăn đang đè nặng hàng ngày. Có chút tưởng tượng để thấy hiện nay có khoảng 150 triệu trẻ em đường phố từ 3-18 tuổi: 40% không có gia đình, 60% còn lại làm việc ngoài đường, không có cơ hội đến trường, trẻ em bị khuyết tật, những kẻ bị đẩy ra bên lề… Có “đôi mắt mở ra” để thấy được nhu cầu giáo dục của “con em thợ thuyền và người nghèo, cứu cánh đầu tiên của chúng ta”, để ý thức rằng, chúng ta là những sứ giả của Lời Chúa, đáp lại “những nhu cầu của người trẻ, sự lớn lên của Giáo Hội, sự lan rộng của Vương Quốc Thiên Chúa là những mục tiêu cấp thiết của chúng ta”. Hành trình của chúng ta đi tới người nghèo cùng với Thánh Gioan La San thật tuyệt vời, vì: “Phục vụ người nghèo là một hành vi Phúc âm hóa và đồng thời đóng ấn trung tín với Tin Mừng và mời gọi hoán cải thường xuyên, bởi vì Thánh Grêgôriô Cả nói: Lòng mến bay vút tới đỉnh cao, khi sẵn sàng mở lòng nhân hậu cho nỗi khốn cùng của đồng loại kéo xuống, […] thì lại càng thêm sức để bay bổng lên cao” (V.C., 82).

Và với cái nhìn đức tin, chúng ta sẽ nhận ra được một đứa trẻ da trắng, da hồng, mắt xanh, đen hay trắng, dưới bộ quần áo rách đó, tất cả chúng ta thấy được chúng cũng là con người, đều có cùng một nụ cười, có “đôi tay và đôi chân”, có một con tim để yêu thương nhận ra chúng ta là  “những thiên thần giữ mình của trẻ em và người trẻ mà Thiên Chúa trao phó cho chúng ta trong sự Quan Phòng yêu thương của Ngài” (NG GLS 197, 198). Và qua các dáng vẻ bên ngoài đó, chúng ta nhận ra hình ảnh của Đức Giêsu Kitô mà chúng ta phục vụ.

Năng lực sáng tạo

Dường như đây là một ưu tiên cho những sứ giả và tông đồ của Chúa Giê-su Ki-tô, theo lời mời gọi của Đức Gioan Phaolô II với các tu sĩ “xây dựng cộng đoàn có khả năng đổi mới và có sức sáng tạo” mà Bề Trên cựu Tổng Quyền John Johnston đã nhắc lại trong Thư Mục Vụ Hướng về tương lai, mang tựa đề “Hãy xây lên hôm nay những cộng đoàn có khả năng đổi mới, có sức sáng tạo, những cộng đoàn thánh thiện”. Và Bề Trên Alvaro nhắc lại rằng “công cuộc giáo dục La San luôn luôn là một phương tiện được Chúa Quan Phòng xếp đặt, Đức Giáo Hoàng mời gọi chúng ta sống đặc sủng của chúng ta với “một gợi hứng và một sự sáng tạo mới.”

Trên thế giới, Dòng chúng ta ngày càng ít ơn gọi nơi các nước giàu như Châu Mỹ, Châu Âu. Vì vậy, “rõ ràng là các sư huynh, trong một tương lai không xa lắm, không thể tiếp tục duy trì các cơ sở hiện có”. Cho nên trong những hoàn cảnh mới, Đức Thánh Cha và các Tổng Công Hội “thúc đẩy chúng ta biết lấy sáng kiến đáp ứng một cách sáng tạo, bao gồm, nhưng không giới hạn trong đó, giáo dục người nghèo và các hoạt động truyền giáo”.

Tỉnh Dòng La San Việt Nam chúng ta may mắn là còn có được ơn gọi trẻ. Tuy nhiên, “phương tiện giáo dục ưu việt” truyền thống là nhà trường của chúng ta bất ngờ biến đi một cách nhanh chóng. Chúng ta lại cần hơn bao giờ hết phải có “khả năng đổi mới và có sức sáng tạo” để không ngồi chờ “giờ phút thuận lợi” mới có thể sống ơn gọi của mình là giáo dục trong hoàn cảnh xã hội mà “phương tiện ưu việt” không còn nữa.

Chúng ta cần phải có “khả năng đổi mới và có sức sáng tạo” để “hiểu biết và yêu mến cái thực tại trong đó mình sống” là xã hội Việt-nam, là những anh em cùng chúng ta làm thành một cộng đoàn, là những học sinh mà Chúa gởi đến cho chúng ta giáo dục, với những gương mặt thật dễ thương trộn lẫn những con người thấy mặt là không ưa. Chúng ta cần “có khả năng đổi mới và có sức sáng tạo” để không dừng lại ở những dáng vẻ, những nội dung, những sự kiện bên ngoài nhưng biết không mệt mỏi “dành ưu tiên cho khả năng tìm kiếm” những phương tiện để đáp lại tiếng kêu của người trẻ và người nghèo: giúp “người trẻ tìm được lẽ sống cho cho đời mình” và chỗ đứng của mình trong xã hội.

Chúng ta cần có “khả năng đổi mới và có sức sáng tạo” để dám nghĩ đến “việc bảo vệ Quyền trẻ em”, mới “bén nhạy với những hình thức nghèo mới”, mới dám tiếp cận “những người bị loại trừ” và mới có được đầy sự “tương kính và bao dung”; để dám chấp nhận mất mát một chút gì hầu có thể sống trọn vẹn lời khấn thứ tư của chúng ta; để có đủ khiêm nhường mà chấp nhận sự thất bại, chấp nhận đứng lên sau mỗi lần té ngã vì biết rằng trong sứ mạng của chúng ta, không có những “toa thuốc phép lạ”, không có những lời đáp có sẵn cho những vấn đề mới xảy đến do sự tiến triển của thế giới.

                                                               *****

Trong thư chúc Xuân 2010 của Đức Hồng Y và Đức Giám Mục Phụ Tá Giáo phận Saigon, các ngài cũng nhắc nhở chúng ta sự cần thiết của đổi mới và sáng tạo trong “mối tương quan của đạo làm người” trong thời buổi hôm nay: đổi mới cách thể hiện tình huynh đệ và tình yêu đối với tổ quốc, đổi mới trong quan hệ xã hội. Vì các ngài thấy rằng “trở ngại lớn nhất, ngoại trừ tư kiến và tư lợi, là tính đối kháng cố hữu trong mỗi người, cùng những hậu quả đau thương của hành vi đối đầu kéo dài trong lịch sử”.

Chúng ta cùng hiệp thông tâm tình của Bề Trên Tổng Quyền qua việc lấy sứ mạng của Chúa Giêsu như là mời gọi của Ngài trong năm nay:

“Anh em hãy làm những người môn đệ, và đừng làm những người thầy.

Anh em hãy làm những con người, đừng làm những kẻ nô lệ.

Anh em hãy làm những người giỏi đi bộ, đừng làm những người định cư.

Anh em hãy làm những người tôi tớ, đừng làm người chủ. […]

Nhân dịp Xuân về, kính chúc Quý Bề Trên, Quý Anh em cùng gia đình, bạn bè thân hữu một Mùa Xuân An Bình, Hạnh Phúc và một Năm Thánh chan chứa Hồng Ân và Tình Yêu Thương của Thiên Chúa, của Mẹ Maria, Thánh Gioan La San, các Thánh La San và của Anh em với nhau.

SH.  Nguyễn văn Tân, fsc